Verplichte vaccinatie is niet onverenigbaar met mensenrechten

Het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens (FIRM) publiceert vandaag een nieuw advies waarmee het ingaat op een van de hete hangijzers in de coronadiscussie: de verplichte vaccinatie. Volgens het mensenrechteninstituut dragen burgers die zich laten vaccineren bij tot de bescherming van het recht op leven en gezondheid van de hele samenleving. Omwille van die reden is een vaccinatieverplichting dan ook niet in strijd met de mensenrechten. Wel waarschuwt het FIRM dat de sancties waarmee ze worden afgedwongen proportioneel moeten blijven.

“Verplichte vaccinatie kan gezien worden als een beperking van het recht op fysieke integriteit, maar dit recht is niet absoluut. Het mag worden beperkt wanneer er een wettelijke basis is en het proportioneel is om het beoogde doel te bereiken. In dit geval is dat doel het recht op gezondheid en op leven van de hele samenleving”, zegt Martien Schotsmans, directeur van het FIRM. Deze redenering werd al eerder gemaakt door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, in een arrest uit april 2021 over verplichte vaccinatie in Tsjechië. 

Vaccinatie zorgpersoneel

Een scenario waarin enkel het zorgpersoneel gevaccineerd wordt, is volgens het FIRM ook conform met de mensenrechten. Het onderscheid tussen hen en de rest van de bevolking valt hier redelijkerwijs te verantwoorden omdat het zorgpersoneel dagelijks met een zeer kwetsbare groep in aanraking komt. Ontslag van niet-gevaccineerde medewerkers kan voor het FIRM echter enkel als laatste redmiddel. 

Eerst moeten minder ingrijpende en meer proportionele sancties worden opgelegd. Het trapsgewijs systeem (eerst voorzorgsmaatregelen, dan verandering van functie, dan schorsing en pas daarna ontslag met behoud van recht op werkloosheidsuitkering) waarin het voorontwerp van wet betreffende de verplichte vaccinatie tegen COVID-19 van gezondheidszorgbeoefenaars voorziet, lijkt hieraan tegemoet te komen. 

Covid Safe Ticket

In het advies gaat het FIRM ook verder in op het Covid Safe Ticket. Deze maatregel wordt eveneens gezien als proportioneel om het recht op gezondheid en leven van de samenleving te beschermen. “Ons advies gaat wel over het Covid Safe Ticket in haar huidige vorm: met de optie om met een test ook toegang te verkrijgen en de huidige limitatieve lijst van waar het van toepassing is.”, waarschuwt Schotsmans. 

Het FIRM geeft aan dat het Covid Safe Ticket nu enkel gebruikt mag worden als daar een wettelijke basis voor is, dus in een beperkt aantal omstandigheden. Een werkgever mag zijn werknemers nu bijvoorbeeld niet om een Covid Safe Ticket vragen. 

De proportionaliteit van het Covid Safe Ticket moet volgens het FIRM ook regelmatig opnieuw geëvalueerd worden. Dit houdt in dat men de vraag of het Covid Safe Ticket nodig is vanuit epidemiologisch oogpunt regelmatig moet onderzoeken. En zelfs als blijkt dat het nuttig blijft om het virus in te dammen, kan de impact van langdurig gebruik van het Covid Safe Ticket te groot worden, zo stelt het FIRM. In dat geval zou verplichte vaccinatie een beter alternatief kunnen zijn.

Lees het advies

naar boven