Juridisch kader

De basis van de werking van het FIRM is te vinden in de internationale verdragen en verklaringen ter bescherming van de rechten van de mens. Hier lijsten we enkele van de belangrijkste internationale teksten op.

Universele verklaring van de rechten van de mens 1948

Deze verklaring was de eerste universele (of toch bijna) aanvaarde tekst in de schoot van de Verenigde Naties. Niet toevallig het antwoord op de gruwel en het geweld van de tweede wereldoorlog. Even googelen brengt je niet alleen bij de tekst zelf maar ik uitleg, commentaren en video’s.
Deze basistekst is verder uitgewerkt in het Internationaal verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten en het internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, beiden van 1966.

Raadpleeg de Universele verklaring van de rechten van de mens 1948 op de webiste van de Verenigde Naties (English version)

Raadpleeg het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten 1966 op de website van de Verenigde Naties, Human Rights, Office of the High Commissioner (English version)

Raadpleeg het internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten 1966 op de website van de Verenigde Naties, Human Rights, Office of the High Commissioner (English version)

Het europees verdrag voor de rechten van de mens 1950

Méér dan een verklaring maar hard en afdwingbaar recht. Het EVRM of het Hof van de rechten van de Mens is tot stand gekomen in de Raad van Europa. Het heeft aanleiding gegeven tot belangrijke uitspraken en wetswijzigingen. Bij wijze van voorbeeld hier in België: het arrest Marckx dat een fundamentele wijziging van het afstammings- en erfrecht heeft teweeggebracht maar ook het recht op privacy en familiaal leven een stevige inhoud heeft gegeven. Ook hier is tal van informatie beschikbaar op het www maar ga toch maar vooreerst naar de website van de Raad van Europe en die van het Hof van Straatsburg in het bijzonder.

Raadpleeg het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden 1950 op de website van het Europees Hof voor de Rechten van de mens (Engelstalige versie)

Het Europees Sociaal Handvest 1961

Het Europees Sociaal Handvest (ESH) is een mensenrechtenverdrag dat de Raad van Europa afsloot in 1961en werd herzien in 1996. Het legt sociale en economische rechten en vrijheden vast die moeten worden gerespecteerd door de staten die het ondertekend hebben (werkgelegenheid, huisvesting, gezondheid, onderwijs, sociale bescherming en welzijn). Het is de tegenhanger van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, dat verwijst naar burgerlijke en politieke rechten.

Het handvest van de grondrechten van de europese unie 2012

De Europese grondwettelijke rechten In 2000 werd deze tekst aangenomen te Nice en naderhand ingevoegd in het primaire Europese recht via het verdrag van Lissabon. Het is ondertussen een belangrijke en afdwingbare akte geworden dat door het Europees Hof van Justitie regelmatig en systematisch wordt gebruikt. Deze uitspraken kunnen belangrijke gevolgen hebben, denk maar aan de uitspraak in de zaak SCHREMS II waardoor het akkoord tussen de EU en de VS over gegevensverkeer onderuit werd gehaald en FACEBOOK overweegt zich uit Europa terug te trekken.

Raadpleeg het handvest van grondrechten van de europese unie 2012 op de website van EUR-Lex van de Europese Unie (meertalig)

De belgische grondwet : burgerlijke rechten en vrijheden 1831

“De Belgen en hun rechten” : titel II van de Belgische grondwet van 1831 was in die tijd een lichtend voorbeeld voor liberale grondrechten die we nu veelal “mensenrechten” noemen. Maar deze grondwettelijke akte is ook in de loop van de jaren bijgewerkt en aangevuld. De geschiedenis van die titel is ook voor een stuk de geschiedenis van het denken over grondrechten en de invulling ervan in hard afdwingbaar recht.

Historiek

En het geeft ook aan dat recht groeit en mensenwerk is: mensenrechten, grondwettelijk gewaarborgde rechten, zijn niet meteen in 1948 opgedoken in de Verenigde Naties maar zijn het gevolg van politieke en sociale strijd en evoluties. Magna Carta, Habeas Corpus, Bill of Rights maar ook alhier de Blijde Inkomst en de Pacificatie van Gent of de Amerikaanse Declaration of independence, de Déclaration des droits de l’Homme et du Citoyen van 1789 : dit zijn losse voorbeelden van een lange en rijke geschiedenis waarin mensenrechten meer en meer geconcretiseerd en uitgewerkt worden.

naar boven